Kerst!

Dec. 26th, 2025 04:00 pm
janestarz: (Moulin Rouge - Show must go on)
Toen mama het vieren van Kerst in Houten afblies omdat Luc zo verkouden was, klom ik direct in de app om Eef een berichtje te sturen. Het zou zo jammer zijn als we elkaar helemaal niet zouden zien, en omdat we Bernadette ook al niet zouden zien en de ouders van Eisirt ons met zijn verjaardag nog hadden gezien en dus met kerst niet zouden zien, zou kerst voor ons eigenlijk afgelast zijn.
Stom.
Eisirt had een vroege reïntegratiedienst dus toen ik hem een berichtje stuurde dat het niet doorging, vroeg hij direct of we dan iets met Jos en Eef konden afspreken. En dat was ook ons idee: wél samenkomen, maar dan bij ons of bij hen! Ik had op de 23e al mijn boodschapjes voor het diner gehaald en ook Eef had de spullen voor de soep al gehaald. Dan konden we dat net zo goed zelf opeten, maar dan wel mét elkaar!

Jos en Eef boden aan om naar ons te komen om Eisirt's rug te ontzien en ik vroeg Eisirt om nog even een vleesje te regelen. Hij kwam met heuse diepgevroren hertenbiefstuk thuis! De Aldi had blijkbaar nog genoeg lekkers. Een zak pom'duchesse had ik al eerder gehaald want de vriezer is geduldig, en zo hadden we zeker genoeg eten in huis. Waar we eerst voor zes man groente zouden regelen was dat nu gewijzigd naar vier. We spraken af dat Eisirt en ik het vlees en de aardappels ook op ons zouden nemen, als Eef de wijn voor henzelf en een toetje mee zou nemen.

Eef en Jos reden eerst in hun nieuwe elektrische bolide langs Houten om mama en Luc een care package te geven: sinasappelsap en mandarijntjes, een portie van de mosterdsoep die ze gemaakt hadden voor het voorgerecht en tom poucen toe. Daarna reden ze naar ons.
Ik had mezelf flink in mijn duim gesneden (de sla sprong opzij!) en was inmiddels met een fingerbob over een pleister de laatste voorbereidingen aan het treffen. Lang leve BHV'ers in huis (alhoewel mijn certificering inmiddels verlopen is, de verbandtrommel komt nog steeds wel eens handig van pas). De tafel was gedekt en ik parkeerde Jos en Eef met zelfgebakken crackers van zuurdesem discard op de bank. Hun grote pan soep kon op de inductieplaat en de pompoen schoof ik de oven in. En alhoewel hun grote pan op een gasfornuis gebruikt was en er altijd gewaarschuwd werd dat de bodem van de pan dan krom kon trekken en niet genoeg contact zou maken met de inductieplaat, deed hij het perfect.

Toen de pompoen tien minuten in de oven stond ging de pom'duchesse er ook bij. Ik was nog best trots op wat we bij elkaar gevogeld hadden voor het diner. Niet alleen de zuurdesem crackers (met tijm en rozemarijn of met cheddar, waarbij de kaascrackers echt favoriet waren!) maar ook een versgebakken breekbroodje (ook met zuurdesem discard) met kruidenboter bij de heerlijke mosterdsoep die Eef had gemaakt.
Zogauw de soep op was en de oven piepte dat de pompoen en pom'duchesse klaar waren, ging Eisirt snel de biefstuk bakken. Ik werd bijna verblind door de stoomopbouw uit de oven, maar alles was prachtig gaar! Dus ja, meerdere dingen tegelijk in deze oven is prima te doen.

Ik roerde ook een snel roomsausje in elkaar met wat extra peperkorrels en de biefstukjes kwamen er ook bij op tafel. Het heerlijke recept van Jamie Oliver voor Spicy roasted squash blijft heel lekker, en de salade is een fijne toevoeging. Ook al is het een vrij simpele sla-tomaat-komkommer salade, ik had ingemaakte rode ui en feta toegevoegd voor een lekkere bite, en mijn favoriete saladedressing met yoghurt, citroensap, knoflook, dille, sumac en peper. Een kleine smaakexplosie!
En de hertenbiefstuk was heerlijk mals en prachtig gebakken. Iets te rood voor Jos zijn smaak, maar we hebben er allemaal heerlijk van gegeten.

Na de tompoucen was het halve breekbrood nog over, een tweetal hertenbiefstukjes, vier pom'duchesse en een groot deel van de pompoen en de salade. We hadden dus absoluut genoeg gegeten en waren erg voldaan en blij dat we het zo konden vieren.

Eef ruimde de vaatwasser voor ons in, zo lief, en we kletsten nog wat na. Blijkbaar hadden ze wel wat moeite gehad om de laadkabel van de auto los te krijgen, maar uiteindelijk waren ze weer naar huis vertrokken. Het was een hele gezellige avond en iedereen was blij dat we elkaar toch nog even hadden kunnen zien. En vandaag eten we de kliekjes op, want die hebben we genoeg.
En ook een kleine wrange realisatie: als onze ouders er straks niet meer zijn, is dit best hoe in de toekomst de kerstviering eruit kan gaan zien. Hopelijk blijft het voorlopig nog even bij een uitzondering en kunnen we binnenkort weer met zijn zessen eten. Ook als het géén kerst is.
janestarz: (Daisies)
Aangespoord door verschillende videos op YouTube, een Bak-a-long forumdraadje op Ravelry, het gevoel dat de wereld in de fik staat en WO III niet ver weg meer is, Lenny's enthousiaste verhalen, en ons prachtige nieuwe huis met een tuin waar ik straks een mooie moestuin in kan maken, werd mijn interesse gewekt voor zuurdesembrood. En fermenteren. En wecken en inmaken.
Toen ik een video op YouTube vond over hoe de kwaliteit van brood enorm veranderd is sinds de middeleeuwen, en hoe de manier waarop meel tegenwoordig gemaakt en bewerkt wordt de kwaliteit van ons brood ernstig heeft verminderd was ik om. Dat filmpje suggereerde dat de verandering in hoe brood gemaakt wordt mogelijk weer leidt tot allerlei spijsverteringsproblemen, glutenallergie etc. Een heel interessant filmpje wat ik kan aanraden om te kijken! En toen was ik overstag. Alhoewel een brood van de Aldi meer dan de helft goedkoper is dan eentje van de bakker, het is toch fabrieksbrood. En dat kan beter. En misschien kan ik dat zelfs wel beter. Een nieuwe hobby?

En zo zocht ik na een week wikken en wegen de zoveelste website op met een "maar hoe doe je dat nu eigenlijk". Ik schreef me in voor een nieuwsbrief zodat ik een gratis stappenplan kreeg over hoe je nu eigenlijk een zuurdesem starter kon maken.
En op 3 december begon ik met de eerste stap. Ik had in de tuin een glazen weckpot gevonden, en die na een rondje boenen ook nog door de vaatwasser gehaald zodat de glazen onderdelen goed schoon waren. Er zat weliswaar geen rubberen ring meer bij maar dat was voor een zuurdesem experiment niet erg. Als ik die ooit nog nodig ga hebben, haal ik er eentje bij Dille & Kamille.

Je hoeft de instructies niet echt te downloaden als je deze trend volgt:
Dag 1 (3-12-2025): 60 gram volkorenbloem en 60 gram water. (120 gram starter)
Dag 2 (4-12-2025): alleen even roeren met een vork om het deeg meer zuurstof te geven.
Dag 3 (5-12-2025): Gooi 60 gram weg, voer de starter met 60 gram bloem en 60 gram water. (180 gram starter)
Dag 4 (6-12-2025): Gooi 90 gram weg, voer de starter met 60 gram bloem en 60 gram water. (210 gram starter)

Inmiddels begint het inderdaad enigzins zurig te ruiken. En het is een fijn ochtendritueel. Voer de katten. Voer Fornax*). Voer jezelf.
De volgende stappen zijn hetzelfde. Haal de helft van de starter eruit en gooi die weg. Voeg 60 gram bloem en 60 gram water toe. Goed roeren en warm wegzetten. Na een week zou je een actieve starter moeten hebben die in de eerste uren na het 'voeren' in formaat moet verdubbelen.
Als je regelmatig bakt moet je elke dag voeren, maar als je minder vaak bakt kun je de starter ook in de koelkast bewaren en slechts 1x per week voeren.

*) Eisirt bedacht de naam "Fornax" voor onze starter. Het feit dat hij geen verdere vragen of tegenwerpingen had doet mij vermoeden dat hij ook wel van een lekker brood houdt!
En ik heb al plannen om bij een molen (er is er vast wel eentje in de buurt) goed meel te halen. Boekweit. Volkorenmeel. De mogelijkheden zijn eindeloos!

En als je starter echt goed actief is kun je de hoeveelheid die je er dagelijks (of wekelijks, bij de koelkast methode) uit moet halen gebruiken voor een grote hoeveelheid recepten. Het blijft niet bij zuurdesembrood! Je kunt er koekjes, pannekoeken, muffins en wafels mee maken. Je hebt nooit je hele starter nodig voor het bakken van een brood, maar slechts een deel. En een starter kan in principe eindeloos mee - er zijn mensen die van hun oma een zuurdesem starter hebben gekregen die al generaties in de familie is.

In de beschrijving van hoe je het brood moet bakken staan ook tips over het krijgen van de beste korst. De schrijfster zweert bij een Dutch oven, Römertopf of een gietijzeren container die je in de oven kan zetten. Anders droogt de korst te snel uit tijdens het bakken. Op het Ravelry bak-a-long draadje heb ik daar nog niets over gelezen. Maar ik had op Marktplaats al wel een werkelijk prachtige gietijzeren braadpan gevonden. Ik weet alleen nog niet of die in mijn oven past. Of dat ik die daadwerkelijk nodig ga hebben! Misschien kan ik wel gewoon mijn Pyrex glazen ovenschaal met deksel gebruiken. Of lukt het gewoon op de bakplaat of het rooster en zonder deksel. We gaan het zien!

Natuurlijk zijn er ook kritische stemmen. Als je inderdaad elke dag de helft moet gebruiken en elke dag 60 gram bloem moet toevoegen zit je binnen no time aan kilo's meel toevoegen en eruit halen. Ik heb dan ook wel oren naar de koelkastmethode. Minder bloem gebruiken, minder vaak moeten bakken. Ik heb ook al filmpjes gevonden over mensen die de 'scrape' methode gebruiken: ze laten de gebruikte pot met de schraapsels staan, voeren pas als ze weten dat ze weer gaan bakken, en verspillen veel minder bloem. Ook een valide tactiek mits je schraapsel niet uitdroogt natuurlijk. Ik kan me zo voorstellen dat een goed sluitende pot daarbij kan helpen.

Hopelijk heb ik volgende week zo rond Eisirt's verjaardag een levendige Fornax en kan ik voor het eerst iets lekkers bakken met mijn starter!
Het enige lastige: ik heb de lege pot niet gewogen voor ik begon, en ik heb natuurlijk geen soortgelijke pot. Dus als ik de hele pot met inhoud weeg, weet ik niet hoeveel starter erin zit...

[Edit 19:22] - De eerste kleine belletjes zijn verschenen op Fornax, dus we hebben een teken van leven!
[Edit 7-12] - De (lege) weckpot van het bloem viel stuk op de keukenvloer vandaag, dus nu heb ik een rubberen ring voor de pot van Fornax! (en een reserve-deskel, die was nog heel.)
janestarz: (Default)
Terwijl Eisirt ons bed opzocht na zijn nachtdienst, ging ik op zolder aan de slag. Hij slaapt in principe overal doorheen behalve wegwerkzaamheden en klussers, maar toch deed ik heel voorzichtig. De houten vloer op zolder piept en kraakt nog wel eens, en ik wilde de stoffen uitzoeken.
En dat zijn er véél.
Ik maakte wat ruimte om mijn kont te keren en trok een deel van de stoffen van de kant af en begon te sorteren. De wol moest helemaal vooraan komen te liggen zodat ik er makkelijk bij kan. En dat waren best een hoop rollen. De 100% wol vooraan en de dunnere varianten onderop, zodat die de grote doos die de opening tussen voorzolder en opslag af kon dichten. Daarna de wol blends en de mysterie-wolletjes. Uiteindelijk had ik alle stoffen onder het schuine dak aan de kant en kon ik dingen op hun nieuwe plaats terugleggen. Na de wol kwam de katoen keper en poplin, daarnaast de linnen. Omdat ik vanuit Plan-B al een deel van de linnen (met verlies) had verkocht waren dat niet zoveel rollen meer. Achterin kwamen de rollen waar ik niet zoveel mee ging doen. Een bloemige impulsaankoop waar ik misschien nog een dans-rok van ga maken. Een viscose met een geborduurde rand. De ribfluweel die ik van een collega had gekregen.

Uiteindelijk lag het allemaal best netjes. Tijd voor de andere kant van de zolder. Daar stonden legio opbergboxen allemaal door elkaar, en onder het schuinste deel van het dak waren de blauwe krokodillenbakken waar normaal gesproken de cloaks inzitten. Na Fantasy Court had ik zoveel mogelijk in de bakken gepropt in plaats van te sorteren op kleur. Tijd om dat weer recht te trekken. Want hoeveel cloaks had ik eigenlijk nog op voorraad? Ik schreef gelijk een lijstje. De zes bakken met cloaks (2 kleuren per bak) gingen naast het kledingrek tegen de muur.

Kwibus mocht bij hoge uitzondering 'me helpen'. Normaal gesproken is het achterste gedeelte van de zolder afgesloten zodat de katten niet zomaar bij de stoffen kunnen, maar omdat ik er nu bij was mocht hij ook rondsnuffelen. Hij liep rond als dr. Livingstone, met een langzaam zwiepende staart. Hij wurmde zich tussen dozen door en onder het schuine dak. Soms paste het nét niet. Hij was lekker bezig.
Ik stapelde de doorzichtige opbergboxen zo dat ik de labels goed kon lezen en ze ook eenvoudig kon pakken als ik ze nodig had. De ritsen onderop, want die gebruik ik bijna niet, en de bakken met lapjes tricot, katoen, restjes wol en linnen bij elkaar. Zo werd het een heel stuk overzichtelijker. Ik vermoed dat er zelfs plek is voor de archiefkast met patronen als ik het kledingrek nog ietsje anders neerzet.

Een grote doos met kussenvulling aan de strekkende meter nam ik mee naar beneden en ik appte Claire of zij daar wat mee kan. Dat kon ze wel. Na de lunch fietste ik even haar kant op om hem te brengen. Het was een eenvoudige fietstocht, even het kanaal oversteken en dan was ik er al bijna. De doos was groter dan een verhuisdoos maar dat ging prima op de fiets met een spin eroverheen. Ze gaat er een kattenkussen van maken voor haar jongens, dus dat wordt goed gebruikt. Ik heb voor mijn eigen quilt-dingetjes nog een bijna volle rol met tussenvoering, dus ik zit niet ineens zonder. Oh ja, ik wilde dingen opmaken. Misschien zelf ook nog een paar kattenkussens bedenken. De vensterbank is er breed genoeg voor.
En ik haalde mijn hexjes quilt naar beneden. Misschien zijn die twee projecten te combineren...? Een volledige quilt gaat het vast niet worden, maar we kunnen zien.

Ik kon ook nog eventjes wat gamen en maakte om vijf uur een wandeling. Yay! Dat was in ieder geval gelukt. Bij de Stokhasselt langs het hoogspanningsstation en dan via de Sibeliusstraat weer naar huis. Al met al een half uurtje, dus misschien als ik het opbouw kan ik dat ook als hardloop-route gaan proberen want dat lijkt me een kilometer of drie te zijn.

Nadat ik thuis kwam ging ik aan het eten beginnen. Ik had een recept voor een kruidige bloemkoolschotel met kaas en kookroom uit de oven. Omdat ik alles met de deksel op de ovenschotel prima kon schudden (voordat de kookroom erdoor zat) zakten de stukjes nog iets strakker tegen elkaar en paste het perfect, en ik zette het in de combimagnetron voor 35 minuten op een stand die "traditioneel bakken" heette.
Maar na 35 minuten was het nog helemaal niet gaar! De bloemkool lag bovenin en ook al had ik die best in dunne reepjes gesneden, was die nog bijna helemaal rauw. Ook de aardappel die toch in de kookroom had gelegen was nog niet gaar. Grom. Ik heb al een haat-haat verhouding met de combimagnetron omdat de OK knop het niet doet, maar dit maakte de betrekkingen niet beter. (Maandag komt de monteur.)
Ik schoof de schotel dan maar in de magnetron, en met veel moeite om de OK knop zijn werk te laten doen kregen we het eten soort van half gaar. Met een beetje meer bite dan echt lekker zou zijn.
Toch wil ik het recept best nog een keer proberen. Ik had een eigen garam masala kruidenmix gemaakt zonder chilipeper of kruidnagel, en met komijn, korianderzaad, kaneel, gember en knoflookpoeder en dat maakte het in ieder geval een bijzondere smaaksensatie. Het kliekje gaan we vanavond nog opbakken in de hoop dat het dan wél gaar wordt. Een goed excuus voor meer kaas erover in ieder geval.

's Avonds vroeg ik Mco of hij zin had in nog meer Dead by Daylight. Dinsdagavond hadden we ook DBD gespeeld en ik kon wel wat afleiding gebruiken. Omdat D&D afgelast was door de DM zat Brasak er ook gezellig bij. Precies de gezelligheid waar ik even naar op zoek was.
janestarz: (Daisies)
Dit jaar was een redelijk dramatisch tuinjaar. De lente begon koud en bleef láng koud, en toen het wel warmer weer werd was het te droog. Daarna was het eventjes pufheet en daarna veel te nat. De knoflook van vorig jaar werd een kwart van wat het zou moeten zijn en de pompoen maakte welgeteld één hele pompoen. De courgette heeft het niet eens gered dit jaar! Dat zegt eigenlijk alles wat je zou moeten weten van het tuinjaar.

Buurvrouw Connie vertelde dat ze het jammer vond. Vorig jaar kwam ik haar nog wel eens courgette of boontjes brengen en dit jaar had ik niks voor haar. Maar zij had wel druiven waar ze niks mee deed. Of ik nog eens kwam plukken?
Ik nam vijf grote tien liter emmers van Zaanse Mayonaise mee van de tuin en we plukten er op los. Ik ben twee avonden bezig geweest om het allemaal te verwerken en ik hield daarbij rekening met één dansvriendinnetje met een dodelijke citrusallergie door de eerste twee batches zonder enige citroensap te maken.

Batch 1: Een standaard jam
1250 gram druiven
1000 gram geleisuiker

Batch 2: Een minder zoete jam
1280 gram druiven
250 gram geleisuiker
25 gram geleipoeder

Batch 3: Minder zoete jam met kaneel en citroen
1250 gram druiven
250 gram geleisuiker
25 gram geleipoeder
Sap van 3 citroenen
1 theelepel kaneel

Batch 4: Minder zoete jam met citroen
2500 gram druiven
1000 gram geleisuiker speciaal
Sap van 2 citroenen

Batch 5: Minder zoete jam met kaneel en citroen
2500 gram druiven
1000 gram geleisuiker speciaal
4 citroenen
Een aantal? theelepels kaneel

Batch 6: Een standaard jam met citroen
2450 gram druiven
2500 gram geleisuiker
Sap van 3 citroenen

En zo heb ik toch maar even 11 kilo druiven van de buurvrouw verwerkt. Zij kreeg natuurlijk ook de allereerste potjes uitgereikt en inmiddels neem ik steevast potjes jam mee naar iedereen waar we bij op bezoek gaan.

Toch is het jammer dat mensen geen zes potjes jam willen krijgen, want dan had ik eens goed kunnen uitzoeken welk recept het aller lekkerst is! Maarja, dan bederft het ook wel sneller want dan heb je ineens zes open potjes in je koelkast staan.

Als de buurvrouw volgend jaar weer druiven kwijt moet, dan zal ik me beter inhouden. Twee avonden achter elkaar druiven verwerken was toch eigenlijk net een kilo of vijf teveel, en het had ook echt ietsje minder gemogen.
En oh ja, ik lust natuurlijk nog steeds geen jam op brood. Dus tenzij ik echt héél vaak scones ga bakken is het aan mij niet besteed, dit soort zoetigheid.
janestarz: (Text - Things)
Het was een lange nazomer maar ook in de kas was het seizoen op zijn einde aan het lopen. De tomaten hebben dit jaar niet heel veel geluk gehad. Ik had ze pas op 24 april gezaaid, en een maand later gingen ze pas echt de grond in, in de kas. Ik zette er veel te veel dicht op elkaar en toen de planten eenmaal lengte begonnen te krijgen heb ik ze slechts provisorisch opgebonden en niet verder van blad ontdaan.

Dan sta je ook niet verwonderd te kijken dat de tomaten het niet zo goed doen. We kregen een grauwe schimmel vanwege de vochtigheid in de kas en een deel van de tomaten veranderde in grauwige prut. Ew.

Eind oktober was het klaar met de prut, de tomaten, en het seizoen in de kas. Tijd om alles te rooien. Er zaten nog een boel tomaten aan de planten, en ik oogstte wat ik kon. Een deel was nog groen, en kon in huis narijpen in het zonnetje, en een groot deel was toch prachtig rood.
Met tomaatschimmel moet je echt voorzichtig zijn, dus elke tomaat die plekjes vertoonde ging faliekant in de prullebak, maar al met al was er toch een flinke oogst. Dus maakte ik tomatensaus naar het recept van Diana's Mooie Moestuin om de tomaten te conserveren voor een later moment.

Zij roostert de tomaten eerst in de oven, met ui erbij. Gelukkig hoef je de tomaten daar niet heel klein voor te snijden, dus dat was zo gebeurd. Omdat we die avond toevallig ook een ovenschotel aten, was de oven al warm. De tomaat en ui rook zalig, het hele huis rook naar verse pizza, en dat is natuurlijk ook een prima nut voor zo'n tomatensaus.



Nadat de geroosterde tomaten en ui door de roerzeef waren gehaald, moest het hele sausje natuurlijk even koken. Dat is altijd een prima moment om de potten te ontsmetten. De pannen van Ikea met een RVS mandje zijn daar perfect voor: de glazen potten raken de bodem niet en het water onderin verdampt en zorgt dat alle beestjes op de potten, deksels, en de trechter doodgaan.

Ik sprenkelde een flinke hoeveelheid Italiaanse kruiden door de saus. Grote kans dat we deze tomatensaus alleen voor pasta of pizza gaan gebruiken. Diana raadde aan de saus zo neutraal mogelijk te houden, zodat je hem ook voor andere tomatengerechten kan gebruiken, maar dat zie ik nog niet zo snel gebeuren.
Ik maakte twee keer saus, en ik gaf één potje aan Peter (hij had immers de zaden uit Portugal meegenomen). Hopelijk komen we binnenkort ook zelf toe aan een proefmomentje. Het zijn vrij kleine potjes, dus op een avond dat ik alleen eet kan ik er een doosje champignons doorheen snijden en heb ik snel eten. De saus moet 10 minuten koken, dus dan heb je tijd om pasta te koken.

Het is heel bevredigend om zo met je eigen oogst bezig te zijn, maar ik ben wel van plan om beter op te letten wat mijn recepten zijn. De druivenjam- en druivengeleirecepten lijken erg op elkaar en ook aan de hand van dit soort verslagjes kom ik er nog niet zo snel achter wat nu het verschil is. Als ik teruglees wat ik gemaakt heb en in welke verhoudingen, zou er geen enkele reden moeten zijn waarom er de ene keer gelei uitkwam, en de andere keer jam!

Mijn brein houdt van data, dus best kans dat ik in de komende jaren de recepten een code ga geven zodat ik na het eten van de inhoud van een potje kan bepalen "oh, DRUI04 is echt veel te zoet, dan was DRUI05 veel beter!"
Hopelijk is er dan na veel proeven en testen uiteindelijk een essentieel receptenboekwerk van De Beste Inmaakrecepten met de dingen die wij het allerlekkerst vinden.
janestarz: (Daisies)
Met het doneren van de vele sperziebonen en courgettes deze zomer kwam er een kaartje in mijn brievenbus. Buurman Cor had van de vele bonen die ik hem had gegeven ook vrijelijk gedeeld met andere buurtjes, en zo kwam ik achter de naam van buurvrouw Conny van de overkant.
Toen ik er eenmaal achter was dat het kaartje van haar was, knoopte ik een praatje aan ("Wil je nog een courgette?" is een prima ijsbreker!). Ze vertelde dat ze in haar achtertuin een druif had staan, en daar zou ze niks mee doen. Ik mocht wel eens komen plukken!

Ik plukte een emmer vol en ging met 5 kilo druiven naar huis. Druivensap en gelei was zo gemaakt, maar helaas lukte het me nog niet om er echt jam van te maken. De smurrie die uiteindelijk de potjes in ging is natuurlijk prima voor door de yoghurt, maar voor op brood was het geen optie. (Niet dat ik jam lust, weet je...)

Omdat ik me toch een beetje schaamde om zomaar aan te bellen bij haar duurde het even voordat ik haar weer tegen het lijf liep. Ze complimenteerde me dat de gelei zo lekker was, en toen ik vertelde dat ik nog wel twee potjes voor haar had, kon ik gelijk vragen of ik nog een keertje druiven mocht oogsten.



Zo gezegd, zo gedaan, ik kwam donderdag met nog eens bijna 4 kilo druiven thuis. Nu kon ik goed experimenteren! Gelei was gelukt, maar nu wilde ik jam maken.

Op internet staan veel verschillende recepten. Zoveel suiker voor zoveel kilo fruit, of zoveel suiker voor zoveel liter sap. En omdat druiven weer anders zijn dan bessen moet je goed opletten. Eén van de recepten die ik vond nam 1 kilo suiker op 750 ml sap -- dan had ik dus meer dan 2.5 kilo geleisuiker moeten gebruiken voor mijn 2 kilo druiven! Bizar veel, dus dat doen we maar niet.
Ik nam 2 kilo druiven, een kilo geleisuiker en twee zakjes geleipoeder. Het werden vier volle potjes en een klein half potje, maar, het werd inderdaad jam! Menno zei wel dat hij veel zoeter was dan de gelei. Hm...

Vandaag ging ik met de rest van de druiven aan de slag. Er waren natuurlijk ook al wat druiven gewoon tussendoor gesnoept, dus er was nog 'maar' 1.7 kilo over gebleven. Hierbij mijn werkwijze:

Doe de druiven met een bodempje (50 ml) water in een grote pan en kook de druiven ca 10 minuten.

Schep de druiven dan in een roerzeef en filter de velletjes en de pitjes eruit zodat je een lodderig sap overhoudt. Van 1.7 kilo druiven kreeg ik 1.5 liter sap.

Vervolgens moesten de potten, de deksels en ook de trechter gesteriliseerd worden. Ik gebruik daarvoor een pan met een RVS mandje om ze 10 minuten te stomen.

Ik wilde een minder zoete jam maken, dus ik gebruikte 2 zakjes geleipoeder (langzaam toevoegen, anders krijg je klontjes!) met 375 gram geleisuiker op 1.5 liter sap en ook het sap van een citroen. Nadat alles goed is opgelost laat ik het 10 minuten koken. Daarna kun je de potten vullen.

Om te proeven kun je, terwijl je wacht tot de potten steriel zijn een schoteltje in de koelkast zetten en daar wat van je pruttelende brouwsel opdoen. Na een korte tijd in de koelkast zie je al beter of de jam inderdaad de juiste viscositeit heeft bereikt (is het jam of gelei?) en natuurlijk kun je even proeven of hij zoet genoeg is.



Na het vullen kan de deksel erop en zet je de potten ondersteboven om af te koelen.

Van de laaste, minder zoete batch kwamen bijna 5 volle potten druivenjam, en ik moet even wachten op het officiële rapport van de hoofd jamtester of deze goedgekeurd wordt, maar ik denk dat het wel goed zit!
janestarz: (Default)
Omdat ik in de Lidl nog eens een rondje "Wat zit er eigenlijk in?" ben gaan maken en ik eigenlijk gewoon geen suiker meer wil eten behalve wat er natuurlijk in de voedingsmiddelen voorkomt, staat er nu een enorme pan op het vuur te pruttelen. De inhoud (in volgorde van toevoegen):

  • 2 gesnipperde uien
  • 2 liter water
  • 4 bouillonblokjes
  • 1 rode paprika in blokjes
  • peper
  • thijm
  • basilicum
  • 5 blikken tomatenblokjes
  • een dikke stronk prei in kwart ringetjes
  • drie ons wortelen in kleine blokjes
  • drie stengels bleekselderij

    Gewoon, gezonde, huisgemaakte tomatensoep. Je zou het zelfs kunnen wecken, als je de soep voor consumeren maar een kwartier laat doorkoken (tegen botulisme). Maar dit is bestemd voor de vriezer, om "haal maar watjes" tegen te gaan. Als Eisirt werkt maak ik ook vaak soep met brood. Gewoon een lekkere bruine boterham met kaas, en dan elk hoekje in de soep dopen. Zalig! Deed ik op de middelbare school ook, met mijn zweetkaas-boterhammen in de automaten-opkikker.
    En de lijst groente die hierin zit zorgt er ook voor dat je nog een beetje in de schijf van vijf zit. (Hoeveel zout dit eigenlijk oplevert, weet ik niet precies. Want ook al zijn het vier bouillonblokjes, het is ook wel echt een BOEL soep.)

    Maar wat blijkt nu? In de blikken soep van de Lidl zit suiker. Ik denk zelfs dat het heel lastig is om soep zonder suiker te vinden als je het niet zelf zou maken. En als er geen suiker inzit, dan zit er wel glucosestroop in. Stel je dat eens voor! Pak de schenkstroop die je over je pannenkoeken doet en hou die eens boven een kom soep. Niet zo'n smakelijk idee!
    De enige soep waar ik niet direct iets aan kon zien was de erwtensoep, maar die lust ik niet. Bovendien vermoed ik dat de maltodextrine ook suiker-gerelateerd is (dextrose = druivensuiker).
    Niet alleen in de blikken soep zit trouwens suiker. Lees ook maar eens goed de ingrediëntenlijst van de bouillonblokjes na....

    Tomatensoep noem ik steevast kometenfloep. Dit komt van een toverrecept wat madam Mikmak in de Donald Duck ging bereiden. Ze had een prachtig recept voor een toverdrank, en moest daar van alles in doen wat ze niet echt thuis kon brengen. Wat bleek: ze had eigenlijk een bril nodig, en kon het recept dus helemaal niet goed lezen. Het was namelijk een recept voor tomatensoep! Sindsdien is het kometenfloep.
  • janestarz: (Default)
    Last Wednesday I ran into a bargain at the local market: one bag of bell peppers for only one euro. I picked out two bags with a fair mixture of orange, yellow, and red peppers. Just for reference, what is known as a bell pepper is called a paprika in the Netherlands, which can be confusing since I only just found out that in English, this is actually a spice, not a vegetable.

    I bought two bags of bell peppers, and I'm guestimating they weigh about three kilo's together. I suck at estimating, but the small bag had eight peppers or so in it. I have no idea how the bags were put together but I doubt weighing them was an issue.
    They weren't all perfect bell peppers, and I had to cut some spots out, but I made soup. (of course)
    Achievement unlocked: Bell Pepper Surprise!

    Recipe for approx. 3 liters of soup
    Three cloves of garlic
    Two onions
    A bag of bell peppers (roughly 8 or a kilo or some such. Whatever deal you can get!)
    400 ml of low-fat cream
    2,5 liters of (vegetable) broth.
    Celery
    Pepper to taste

    Dice the onions and bell peppers and clean the cloves of garlic. In a large pan, place some oil or butter of choice and press garlic. Add the onions and peppers all in one go.
    When the onions and peppers are nice and done, there will be excess moisture, but this is not a problem. Add your broth.
    Add your celery in small chunks and boil everything for about five minutes, so everything turns soft.
    Puree your soup. Add pepper and cream to taste. Serve.

    Making soup is simple, but maybe I just have an overappreciative audience without tastebuds. After all, who likes bell peppers anyway?
    janestarz: (Default)
    Tuesday morning I went for a walk and found some more elderberries along the Gelrebaan, where I picked elderberry flowers earlier this year.
    They weren't all ripe yet and if I'm guessing this right I might go back there every week for the next month and find more and more berries -- if I were that hopeful.

    I made elderberry juice from them. For your pleasure, here's my recipe!
    elderberries

    Pick a bunch of elderberries. I go out walking with a little plastic bag and some pruning shears. You never know what you might encounter. A small plastic bag full of elderberries is still a lot of work to clean. Remove any unripe berries (so pick only the darkest bunches of berries!) because the green ones aren't healthy to eat. Don't eat any berries that haven't been boiled first as they will give you a good bout of diarrhea.
    Remove any al all stems for a good batch. This takes a while and you will get juice on your fingers. Remove any unripe berries, shriveled berries and berries with muck or bird poo on them. After all this work, rinse your lovely batch thoroughly!

    Boiling elderberries

    Put your berries in a pot with just enough water to cover them. Boil this so the laxatives from the berries are neutralised. They are now safe for humans to eat. I boil for at least fifteen minutes so I can be sure all the berries burst open. The seeds can be toxic in larger quantities and although not everyone removes them, here's how I do:

    Push through sieve

    I press everything through a sieve. A lot of juice is left. A lot of goo is left too. That gets tossed out. Remember: we're making juice, not marmelade. From the above batch of berries I got a liter of juice.
    At this point I always re-heat the berries and add a sugar. Test it with a spoon to see if it is the right amount of sugar. I use dextrose, but normal sugar is a good alternative. To get a syrup, use gelatine. To get a marmalade, add apples or blackberries, gelatine and sugar to taste to the mixture and heat until everything is soft.
    Once all the sugar (fructose, dextrose, whatever) is dissolved, make sure you have a sterilised jar or pot. I put on a very large pan of water and leave my jars in boiling water and steam for a while. Some people pour boiling water into the jar. Look around what works for you. If your jars are sterilised and left closed, the juice will keep pretty much indefinitely or until your lid rusts off.

    Elderberry syrup

    Pour your hot juice into the pots and leave them to cool upside down. I'm unsure why they are upside down, but my mom used to do this too. Make pretty labels that include your ingredients and the date you made the batch, e.g. "Made with love on September 19th, 2012".
    Because the mixture is hot going in, there will be a little popping sound opening the lid for the first time. This is a good thing, it means it was sealed airtight!

    Once opened, the juice can keep in the refridgerator, depending on the amount of sugar and how clean the jar will stay after you've opened it. The elderberry flower syrup I made earlier this year had a fungus growing on it in two weeks after opening the bottle despite having a very high sugar content. The syrup I made three years ago still hasn't gone bad despite being in the fridge for all that time. You just can't ever be sure.
    Enjoy!
    janestarz: (Default)
    I have found out that I enjoy making soup. Go figure. So when I bought a bunch of leeks last week at the Lidl, while I only needed one stalk for my pasta, I went in search of advice and recipes.

    Leeks are nice with ham as well as cream, so I bought some vegetarian ham and a little flask of Becel Kookroom light. I might not have bothered with the light part because the recipe for cream soups requires butter to be used. I'm not yet savvy enough in the kitchen to adjust the recipe in this regard.

    I cut the leek into tiny rings and fried them in a frying pan for a little bit. In my soup pan I was melting 50 grams of butter. When the butter was completely fluid (but not yet brown) I took the soup pan off the fire and added some 60 grams of flour while stirring vigorously to avoid lumps. This creates a lovely ball of flour-butter batter. You can create a broth in a third pan, but I prefer the easy way of using a water boiler to heat up my water and I'll add the taste maker cubes when everything's mixed together.
    One liter of off-the-boil water was added to the butter-flour mixture, again stirring wildly to avoid lumps (go slow, lumps are created when you thin your mixture too quickly). Once everything was mixed together, I put the pan back on the fire, added the leeks, half a bottle (100-150 ml) of cooking cream and the broth cubes (2 cubes on one liter of water).

    After tasting I decided the soup could benefit from some pepper and salt, so I added these too and let the soup boil for several minutes. As a final touch before serving, I put in the vegetarian ham cubes (as these don't need to be boiled, just heated, before they can be eaten).

    If you use real ham, I don't quite know when you add them. You might also start by frying bacon cubes and using that to fry your leek ringlets in, it will add some lovely flavour to your soup.

    I must say the soup is really lovely, the flavour is buttery and creamy but the leeks are still fresh on the tongue. Definitely worth repeating, I'd say!
    And since I made two liters of soup, I only get a little bowl now, and the rest will be frozen for impromptu dinners, what with school and all.

    (And is it too weird to want to try making a soup of every vegetable now?)

    Profile

    janestarz: (Default)
    janestarz

    April 2026

    S M T W T F S
        1234
    5 678 910 11
    12 1314 15 161718
    19202122232425
    2627282930  

    Syndicate

    RSS Atom

    Tags

    Style Credit

    Expand Cut Tags

    No cut tags
    Page generated Apr. 17th, 2026 01:04 pm
    Powered by Dreamwidth Studios